Wiewiórki pospolite mają dość zróżnicowane ubarwienie. Waha się ono od jasnorudego, poprzez ogniście rude, rudo-szare, do brunatno-czarnego. Zdarzają się także osobniki ze wzorzystymi grzbietami, a w jednym miocie mogą znajdować się młode o różnych umaszczeniach. Wszystkie odmiany barwne mają białe brzuchy. Charakterystyczną cechą tych gryzoni są długie, puszyste ogony, często długości ciała, pomocne przy utrzymywaniu równowagi podczas długich, kilkumetrowych skoków oraz jako przykrycie pod czas snu.
Latem maja na uszach niewielkie pędzelki, które wraz z nadejściem zimy robią się bardzo wydatne.
Oczy wypukłe, czarne.
Długość ciała tych ssaków wynosi 20 – 30 cm, ogona 14 – 24 cm, natomiast masa ciała od 200 do 450 g.

Ciało smukłe i zwinne. Tylne kończyny niezwykle mocne, przystosowane do skoków, przednie nieco mniejsze, chwytne. Posiadają długie, wąskie palce wyposażone w spore, ostre, lekko wygięte pazury, pomoce przy wspinaniu się. Wiewiórki potrafią z łatwością przemieszczać się we wszystkich kierunkach nawet po dość gładkich powierzchniach.

Choć większość osób kojarzy wiewiórki ze zjadaczami szyszek, tak naprawdę są one zwierzętami wszystkożernymi. Chętnie jedzą rozmaite nasiona, orzechy, owoce, młode liście i pędy, nie pogardzą także ptasimi jajami lub drobnymi zwierzętami. Niektóre osobniki do perfekcji opanowały wyjadanie zawartości ptasich karmników. Dzięki swojej inteligencji i zdolności uczenia się potrafią obejść rozmaite, często bardzo wymyślne zabezpieczenia i dostać się do ptasiej karmy. W naturalnym środowisku radzą sobie równie dobrze. Miejsca żerowania wiewiórek można poznać po pozostawianych resztkach. W dość charakterystyczny sposób rozgryzają one łupiny orzechów czy też wyjadają nasiona z szyszek. Czasem można się także natknąć na pozostawione w rozwidleniu gałęzi grzyby.
Na zimę gromadzą zapasy pożywienia, zakopując je w różnych miejscach lub ukrywając w dziuplach. Jednak ze względu na dużą ilość takich kryjówek, nie zawsze pamiętają o ich umiejscowieniu, przyczyniając się przy okazji do rozsiewania nasion niektórych drzew. Należą do niech między innymi dęby i buki.

Gnieżdżą się w dziuplach drzew lub zakładają kuliste gniazda wśród gałęzi. Można wyróżnić dwa rodzaje takich budowli. Pierwszy to gniazdo zasadnicze, służące do wychowywania potomstwa, drugi to tak zwane gniazdo drugorzędne, przeznaczone do odpoczynku. W ciągu roku samica wydaje od jednego do trzech miotów, w których może być 2 – 5 młodych (wyjątkowo nawet 10). Małe wiewiórki rodzą się nagie i ślepe, a samodzielność uzyskują po mniej więcej dziesięciu tygodniach. Dojrzałość płciową osiągają po roku życia, żyją zwykle około 5 – 6 lat. Wiewiórki potrafią bardzo zawzięcie bronić swoich młodych, nawet przed znacznie większym od nich człowiekiem.

Wiewiórki występują w Europie oraz Azji i są pospolite w całej Polsce. Spotykane przede wszystkim w lasach, ale coraz częściej pojawiają się także w parkach. Często oswajają się na tyle, że biorą podawany im pokarm z ręki. Przy karmieniu należy jednak zachować ostrożność, ponieważ mimo wszystko są nadal dzikimi zwierzętami. Ponadto brak strachu przed człowiekiem może być efektem zarażenia wścieklizną, która jest groźna także dla ludzi.

W Polsce wiewiórki pospolite objęte są ochroną prawną.